147 Öffentliche Sozialhilfe 9 Agid social public Assistenza pubblica Agid social. Disposiziuns accessoricas d’ina disposiziun. Cundiziuns ed obligaziuns. Nullitad u nullitad parziala d’ina disposiziun. – La nullitad u la nullitad parziala d’ina disposiziun è da resguardar da tut temp e da tut las instanzas statalas ex officio (consid. 1b). – La nullitad u nullitad parziala d’ina disposiziun premetta era, sper ina greva mancanza da cuntegn per exempel, che la mancanza è evidenta u almain levamain visibla e che la nullitad na periclitescha betg seriusamain la segirezza giuridica; en il cas preschent cuntrafa la disposiziun accessorica d’ina disposiziun al dretg fundamental; perquai ademplescha ella las premissas menziunadas sura ed i vegn constatà sia nullitad (con- sid. 1b, 3). – Cundiziuns e pretensiuns per conceder prestaziuns d’agid social èn mo cumpatiblas cun il caracter dal cuntegn essenzial da l’art. 12 CF, sch’ellas na restrenschan betg quest dretg fundamental (consid. 2b). – L’ordinaziun da la vischnanca da tegnair enavos il tschains da locaziun, sco era da reducir resp. da stritgar dal tuttafatg l’agid social, en cas che la cundiziun resp. la pretensiun na vegn betg resguardada, cuntrafa al dretg fundamental (consid. 2b). – Da differenziar cleramain da la sistida sancziunala da prestaziuns d’agid social è la sistida u refusa da talas pervia da la mancanza da las premissas per il dretg (consid. 2c, d). Sozialhilfe. Nebenbestimmungen einer Verfügung. Bedingungen und Auflagen. Nichtigkeit oder Teilnichtigkeit ei- ner Verfügung. – Die Nichtigkeit oder Teilnichtigkeit einer Verfügung ist jederzeit und von sämtlichen staatlichen Instanzen von Amtes wegen zu beachten (E. 1b). – Die Nichtigkeit oder Teilnichtigkeit einer Verfügung 17
148 9/17 Öffentliche Sozialhilfe PVG 2012 setzt neben einem beispielsweise schweren inhaltlichen Mangel auch voraus, dass der Mangel offensichtlich oder zumindest leicht erkennbar ist und die Nichtigkeit die Rechtssicherheit nicht ernsthaft gefährdet; vorliegend erfüllt die grundrechtswidrige Nebenbestimmung einer Verfügung diese Voraussetzungen und es wird deren Nichtigkeit festgestellt (E. 1b, 3). – Bedingungen und Auflagen für die Gewährung von Sozialhilfeleistungen sind mit dem Kerngehaltscharakter von Art. 12 BV nur vereinbar, wenn sie keine Einschrän- kung dieses Grundrechts bewirken (E. 2a, b). – Die Anordnung der Gemeinde, bei Nichterfüllen einer Bedingung bzw. einer Auflage, die Miete zurückzubehalten sowie die Sozialhilfe zu kürzen bzw. ganz zu streichen, ist grundrechtswidrig (E. 2b). – Von der sanktionellen Einstellung von Leistungen der Sozialhilfe klar zu unterscheiden ist die Einstellung oder Verweigerung von solchen wegen Fehlens der Anspruchsvoraussetzungen (E. 2c, d). Aiuto sociale. Disposizioni accessorie di una decisione. Condizioni e vincoli. Nullità o nullità parziale di una decisione. – La nullità o la nullità parziale di una decisione è da osservare d’ufficio da tutte le istanze statali (cons. 1b). – La nullità o la nullità parziale di una decisione presuppone, accanto ad esempio ad un vizio materiale grave, anche che il vizio sia manifesto o che possa perlomeno essere facilmente riconosciuto e che la nullità non metta in serio pericolo la sicurezza del diritto; nell’evenienza concreta la condizione accessoria alla decisione adempie a questi presupposti, per cui viene accertata la sua nullità (cons. 1b, 3). – Condizioni e vincoli per il riconoscimento di prestazioni di aiuto sociale sono conciliabili con l’essenza stessa dell’art. 12 Cost. solo se non causano una restrizione di questo diritto fondamentale (cons. 2a, b). – L’imposizione del comune stando alla quale – in caso di mancato ossequio di una condizione rispettivamente di un vincolo – l’affitto verrebbe trattenuto come pure ri- dotto o rifiutato l’aiuto sociale è contrario ai diritti fon- damentali (cons. 2b).
9/17 Öffentliche Sozialhilfe PVG 2012 149 – Va distinto chiaramente tra le sospensioni a carattere di sanzione di prestazioni di aiuto sociale e il rifiuto di dette prestazioni in difetto dei presupposti per il loro riconoscimento (cons. 2c, d). Consideraziuns: 1. b) Ins sto sa dumandar, sche la disposiziun dals 6 da fanadur 2011 po insumma anc esser object da contestaziun d’ina procedura da recurs, damai che la disposiziun numnada ha vigur legala, perquai ch’ella n’è betg vegnida contestada entaifer il termin da recurs da 30 dis e la dretgira n’ha uschia da princip nagina pussaivladad d’examinar la disposiziun. Cunquai ch’il termin da recurs è scadì e la disposiziun ha uschia survegnì formalmain vigur legala, n’exista nagin object da contestaziun admissibel ed i n’è da princip betg d’entrar sin il recurs, e quai era senza far in’examinaziun materiala. Essend avant maun in basegn da protecziun giuridica correspundent, èsi dentant d’examinar, sche la disposiziun u parts da quella na sa mussa(n) betg perfin sco nulla. Era quai avess per consequenza ch’i n’è betg d’entrar sin il recurs. La nullitad d’ina disposiziun è da resguardar da tut las instanzas statalas adina ed ex officio. Ella po era vegnir constatada en la procedura da meds legals (cf. t. a. la sentenzia dalTribunal federal dals 16 da zercladur 2010 1C_438/2009 consid. 1.2; DTF 133 II 366, 367; DTF 132 II 342 consid. 2.1; Häfelin/Müller/Uhlmann, Allgemeines Verwaltungsrecht, 6. ed., Turitg/Son Gagl 2010, cf. marg. 955; Tschannen/Zimmerli/Müller, Allgemeines Verwaltungsrecht, 3. ed., Berna 2009, § 31 cf. marg. 14). Las autoritads d’execuziun na pon betg exequir disposiziuns nunvalaivlas. Pervi da cuntravenziuns a disposiziuns nunvalaivlas na po nagin vegnir chastià (Häfelin/Müller/Uhlmann, en il lieu inditgà, cf. marg. 955). Disposiziuns nunvalaivlas n’èn betg quotidianas, ma tuttina betg ina raritad extraordinaria. Igl è pussaivel da contestar ina disposiziun nunvalaivla, ma i n’è betg necessari da far quai. La contestaziun na maina tenor la logica dal dretg betg a l’annullaziun da la nunvalaivladad, mabain a la constataziun da quella (cf. Gygi, Verwaltungsrecht, Eine Einführung, Berna 1986, p. 304 s.). En il cas preschent sa tschenta la dumonda, sche las disposiziuns accessoricas da la disposiziun numnada adempleschan ils princips dal stadi da dretg e dal dretg fundamental. Per che las consequenzas giuridicas da la nunvalaivladad u da la nunvalaivladad parziala d’ina disposiziun entrian en vigur, ston en detagl las suandantas trais premissas esser ademplidas a
9/17 Öffentliche Sozialhilfe PVG 2012 150 moda cumulativa: la disposiziun sto avair ina mancanza particularmain greva; la mancanza sto esser evidenta u almain levamain visibla; la nunvalaivladad na po betg periclitar seriusamain la segirezza giuridica (cf. enstagl numerusas DTF 132 II 342 consid. 2.1; Häfelin/Müller/Uhlmann, en il lieu inditgà, cf. marg. 956; Tschannen/Zimmerli/Müller, en il lieu inditgà, § 31 cf. marg. 15). Ina mancanza particularmain greva po concerner il cuntegn; da quellas fan part era cuntravenziuns evidentas als dretgs fundamentals (Tschannen/Zimmerli/Müller, en il lieu inditgà § 31 cf. marg. 16). Igl è damai d’examinar, sche la mancanza da la disposiziun è talmain greva ch’ins sto constatar la nunvalaivladad da quella. En il cas preschent ha l’adversaria da recurs obligà il recurrent en la cif. 6 da la disposiziun dals 6 da fanadur 2011 da surdar a la vischnanca enfin la fin da fanadur 2011 la conferma dals locaturs per il pajament da l’abitaziun dapi ils 15 da settember 2010. Fin alura vegnia il tschains da locaziun tegnì enavos. Sche questa pretensiun na vegnia betg resguardada, sa resalvia la suprastanza communala il dretg da reducir resp. stritgar dal tuttafatg las prestaziuns da sustegn. 2. a) Sch’ins conceda prestaziuns d’agid social, èsi da princip pussaivel da colliar quellas cun obligaziuns e directivas (cf. art. 4 da la lescha chantunala da sustegn [DG 546.250]). Obligaziuns èn prescripziuns accessoricas da disposiziuns. Ellas pon vegnir fatgas valair a moda autonoma; ellas pon da princip vegnir exequidas cun sforz suveran. Las obligaziuns fatgas en il dretg d’agid social ston servir ubain a moda preventiva a l’utilisaziun adequata da l’agid social economic ubain a la meglieraziun da la situaziun da la persuna sustegnida. Lur execuziun sto damai avair per consequenza che l’intent normativ da l’art. 12 da la Constituziun federala da la Confederaziun svizra (CF; CS 101) vegn cuntanschì e ch’i sa resulta ina situaziun legala. Betg lubidas èn directivas estras a la materia che na sa basan betg sin la legislaziun davart l’agid social u che na servan betg ad intents dal dretg d’agid social (cf. DTF 131 I 166 p. 175 consid. 4.4; Hänzi, Die Richtlinien der schweizerischen Konferenz für Sozialhilfe, 1. ed., Basilea 2011, p. 146 s.). b) Considerond las explicaziuns survart, èsi da sa dumandar en emprima lingia, schebain la disposiziun en questiun resp. sia cif. 6 ha ina greva mancanza; d’examinar è en quest connex surtut ina cuntravenziun a l’art. 12 CF. Ins sto damai sa dumandar, sche la smanatscha resp. la cundiziun da tegnair enavos il tschains da locaziun, sco era da reducir resp. da stritgar dal tuttafatg l’agid
9/17 Öffentliche Sozialhilfe PVG 2012 151 social, en cas che l’obligaziun na vegnia betg resguardada, cuntrafa al dretg fundamental. Tenor l’art. 5 al. 1 da la lescha chantunala da sustegn è l’obligaziun da sustegn chaussa da la vischnanca politica, en la quala la persuna cun basegn da sustegn ha ses domicil. Sco persunas cun basegn da sustegn valan persunas che na gudognan betg avunda u betg ad uras per pudair pajar cun ils agens meds finanzials ils custs da viver per sai e per ses confamigliars cun il medem domicil (art. 1 al. 1 lescha chantunala da sustegn). Tenor l’art. 2 da la lescha chantunala da sustegn fixescha l’autoritad sociala cumpetenta la moda e la mesira dal sustegn tenor il basegn cumprovà, considerond las relaziuns localas e persunalas. Sco basa per eruir il basegn servan las directivas da la Conferenza svizra da l’agid social (numnada silsuenter COSAS). L’aspect da dretg fundamental da l’agid social è reglà en l’art. 12 CF.Tenor quel han las persunas che vegnan en miseria e n’èn betg capablas da pajar ils custs da viver per sai, il dretg da survegnir agid ed assistenza e meds finanzials indispensabels per viver en dignitad. Quest dretg fundamental dat ad ina persuna cun basegn da sustegn il dretg ad ina prestaziun positiva dal stadi, il qual el po far valair giudizialmain. Cunquai ch’el garantescha in’existenza en dignitad, è il dretg fundamental ad ina garanzia da l’existenza inviolabel, uschia ch’il champ da protecziun ed il cuntegn essenzial èn identics. Reducir u sistir ils meds d’existenza protegids dal dretg constituziunal è perquai inadmissibel (art. 36 al. 4 CF; Müller/Schefer, Grundrechte in der Schweiz, 4. ed., Berna 2008, p. 777 s.; Thürer/Aubert/Müller [editurs], Verfassungsrecht der Schweiz, Turitg 2001, cf. marg. 31 davart § 34). Cundiziuns ed obligaziuns per conceder prestaziuns èn mo cumpatiblas cun il caracter dal cuntegn essenzial da l’art. 12 CF, sch’ellas na restrenschan betg quest dretg fundamental. Ellas èn damai – sco gia menziunà survart sut lit. a – mo admissiblas, sch’ellas han la finamira da realisar l’intent da protecziun dal dretg fundamental e cuntanschan quella effectivamain. Cundiziuns ed obligaziuns èn lubidas per garantir ch’il singul pertutgà na vegnia betg surlaschà ad in’existenza indegna d’in uman. Betg lubidas èn cundiziuns ed obligaziuns en il rom dal dretg da garanzia da l’existenza, sch’ellas han ulteriuras finamiras che na garanteschan betg la realisaziun dal dretg fundamental effectiv. Ultra da quai èn cundiziuns ed obligaziuns che servan a realisar l’art. 12 CF mo admissiblas, sch’ellas èn supportablas per la persuna pertutgada (Müller/Schefer, en il lieu inditgà, p. 777 ss.). IlTribunal federal ha precisà en sia sentenzia dals 18 da mars 2005: sche las cundiziuns ed obligaziuns na vegnian betg
9/17 Öffentliche Sozialhilfe PVG 2012 152 ademplidas e stoppian perquai vegnir fatgas valair cun sforz – stoppia quai manar ad ina situaziun constituziunala. Exclusas restian tenor quai disposiziuns accessoricas che na gidian betg ad eliminar la situaziun d’urgenza, sch’ellas vegnian resp. stoppian vegnir fatgas valair cun sforz, mabain actualiseschian quellas e servian uschia ad auters intents betg protegids da l’art. 12 CF (DTF 131 I 166 p. 175 consid. 4.4). La cundiziun pretendida da l’adversaria da recurs en la cif. 6 da la disposiziun da surdar a la vischnanca enfin la fin da fanadur 2011 la conferma dals locaturs per il pajament da l’abitaziun dapi ils 15 da settember 2010, n’ha en il cas preschent nagin’influenza sin il fatg ch’il recurrent è ina persuna cun basegn da sustegn resp. sa chatta en ina situaziun d’urgenza. Anzi, cun tegnair enavos il tschains da locaziun pegiurescha l’adversaria da recurs la situaziun d’urgenza actuala e futura dal recurrent. L’obligaziun da cooperar n’ha betg la finamira d’eliminar la situaziun d’urgenza e da cuntanscher la situaziun constituziunala protegida da l’art. 12 CF. Evidenta daventa questa constataziun, sch’ins dat in sguard a la congruenza temporala da la cundiziun fatga en la cif. 6 da la disposiziun relativa. L’obligaziun pretenda in spazi da temp che stat ordaifer il spazi da temp determinà en la disposiziun (prestaziuns d’agid social dal 1. da fanadur fin ils 30 da november 2011). Dal recurrent vegn pretendì – sco cundiziun per conceder prestaziuns d’agid social – in cumportament che avess stuì avair lieu en il passà e che na po eventualmain gnanc pli vegnir ademplì da quel. I n’è perquai betg suandabel quant enavant che la conferma dal pajament dal tschains da locaziun dapi ils 15 da settember 2010 duai servir ad intents dal dretg d’agid social. Ed i n’è surtut betg cler co che vegn garantida tras la cundiziun numnada l’utilisaziun futura correcta da l’agid social economic u meglierada la situaziun da la persuna sustegnida, tant pli che la disposiziun en questiun conceda agid social per ils mais da fanadur fin november 2011. I resta da remartgar en quest connex che la cumprova dal pajament dal tschains da locaziun po da princip tuttavia servir ad intents dal dretg d’agid social. Obligaziuns e cundiziuns che vegnan relaschadas en connex cun il pajament futur dal tschains da locaziun n’èn da princip betg estras a la materia e servan a garantir l’utilisaziun adequata da l’agid social, sch’ellas vegnan formuladas a moda correcta. La dretgira administrativa dal chantun Grischun ha per exempel confermà diversas giadas ch’il pajament direct dals tschains da locaziun tras la vischnanca da domicil è da princip legal e po esser inditgà gist en il sectur en questiun, nua che la communitad ha da pajar contri-
9/17 Öffentliche Sozialhilfe PVG 2012 153 buziuns da sustegn a la persuna basegnusa (cf. las sentenzias da la dretgira administrativa dal chantun Grischun U 10 14 consid. 4, U 09 82, U 09 66, U 08 95). Quai valess tant pli per il cas preschent, cunquai ch’il recurrent n’ha apparentamain betg pajà il tschains da locaziun, uschia che l’adversaria da recurs avess gì in motiv da pretender en ina disposiziun il pajament direct. Ils locaturs han schizunt proponì sezs quest proceder en lur e-mail dals 16 da fanadur 2011. Sch’i vegn renunzià d’assegnar directamain al locatur ils custs da l’abitaziun surpigliads tras l’autoritad sociala, pari da princip – en vista d’in eventual privel ch’ils daners affidads vegnian utilisads per in auter intent che previs – era proporziunà da pretender la conferma dal pajament dal tschains da locaziun mensila ed anticipada, uschenavant che quai è supportabel per la persuna cun basegn da sustegn (cf. la sentenzia da la dretgira administrativa dals 25 da schaner 2010 U 09 82 consid. 6. b). Resumond èsi da remartgar ch’il recurrent avess vinavant basegn da sustegn, era sch’el adempliss la cundiziun, e ch’el na fiss vinavant betg capabel da sa procurar ad uras tras atgna forza u da terza vart ils meds indispensabels per garantir in’existenza degna d’in uman. Anzi, el vegniss immediat en ina situaziun d’urgenza, sch’el vegniss privà dal minimum necessari per surviver, perquai ch’el na cooperescha betg. El fiss en ina situaziun d’urgenza senza agid minimal, quai che cuntrafaschess a la Constituziun (cf. DTF 131 I 166 p. 175 s. consid. 4.4 s.). Confurm a quai n’èsi betg permess da far valair cunter il recurrent in’eventuala inactivitad concernent il spazi da temp «fanadur–november 2011» determinà en la disposiziun (cf. era la sentenzia da la dretgira administrativa dals 2 da december 2009 U 09 64 consid. 2. a). La cundiziun decretada en la cif. 6 na violescha damai betg mo il dretg fundamental a la garanzia da l’existenza tenor l’art. 12 CF, mabain intervegn a medem temp en il cuntegn essenzial inviolabel dal dretg fundamental e cuntrafa uschia al dretg fundamental, quai che correspunda ad ina greva mancanza da cuntegn. c) La finala èsi da render attent l’adversaria da recurs en connex cun la smanatscha da reducir resp. sistir l’agid social che sancziuns da dretg administrativ èn en general mo admissiblas, sch’ellas vegnan decretadas da l’autoritad cumpetenta applitgond ina basa legala. La premissa è ultra da quai che la disposiziun, la quala motivescha la sancziun, saja era exequibla e ch’il princip da la proporziunalitad saja vegnì resguardà (Hänzi, en il lieu inditgà, p. 148 s.). Reducir prestaziuns d’agid social sco furma da sancziun è previs en l’art. 11 da las disposiziuns executivas tar la lescha
9/17 Öffentliche Sozialhilfe PVG 2012 154 chantunala da sustegn (DEtLS; DG 546.270); statuidas èn ina reducziun per 5 fin 15 pertschient ed ina durada maximala da la reducziun da 12 mais. La premissa per l’existenza d’in motiv da reducziun è ch’igl haja insumma dà per il singul in’obligaziun concreta e che l’adempliment da quella era adequat e supportabel per el. La persuna pertutgada sto damai avair la pussaivladad, eventualmain cun prolungar il termin, d’eliminar la raschun per la sancziun. Il cumportament sto alura pudair vegnir classifitgà sco cumportament sbaglià betg perdunabel. Decisiv è tar il dretg d’agid en situaziuns d’urgenza (cunquai ch’il champ da protecziun ed il cuntegn essenzial èn, sco gia menziunà, identics), che eventualas reducziuns èn admissiblas mo en il rom da prestaziuns che surpassan il minimum d’existenza protegì dal dretg fundamental (cf. las directivas da la COSAS A.8.2; Hänzi, en il lieu inditgà, p. 151 s.). La sistida da l’agid social è la sancziun la pli greva pussaivla. Proporziunada po ina tala intervenziun dentant en mintga cas mo esser, sche la violaziun dals duairs è medemamain uschè greva e nagin auter med adattà n’avess pussibilità da cuntanscher cun forza l’adempliment dals duairs. En quest senn po la sistida da l’agid social sco sancziun adina mo esser ultima ratio. I saja anc ina giada menziunà ch’ina sistida da prestaziuns protegidas tras il dretg fundamental en l’art. 12 CF, n’èn betg permessas per motivs da sancziuns, perquai ch’il champ da protecziun ed il cuntegn essenzial èn identics tar il dretg d’agid en situaziuns d’urgenza. Da differenziar cleramain da la sistida sancziunala da prestaziuns d’agid social è la sistida u refusa da talas pervi da la mancanza da las premissas per il dretg. Quai cumpiglia era la sistida pervi da nunparticipaziun ad in program d’occupaziun u pervi da refusa d’ina lavur supportabla (Hänzi, en il lieu inditgà, p. 152 s.). Ultra da quai èsi da render attent l’adversaria da recurs concernent la cif. 7 da la disposiziun dals 6 da fanadur 2011 che l’adressat d’ina directiva resp. obligaziun u cundiziun po esser mo la persuna cun basegn da sustegn, dentant betg confamigliars u autras terzas persunas (cf. Häfeli [ed.], Das Schweizerische Sozialhilferecht, Lucerna 2008, p. 184). La vischnanca na po betg fixar obligaziuns dal dretg da parents cun ina disposiziun; ella n’è betg cumpetenta en chaussa (cf. la sentenzia da la dretgira administrativa dals 9 da december 2010 U 10 111 consid. 2). L’obligaziun en cif. 7 da la disposiziun dals 6 da fanadur 2011 n’è damai betg admisssibla ed era betg applitgabla. d) L’adversaria da recurs smanatscha al recurrent en il cas preschent da tegnair enavos il tschains da locaziun e da reducir
9/17 Öffentliche Sozialhilfe PVG 2012 155 resp. sistir dal tuttafatg l’agid social, sch’il recurrent na resguardia betg la cundiziun numnada. Tenor las explicaziuns menziunadas sura è questa mesira mo admissibla, sch’il recurrent fiss ord atgna forza facticamain e legalmain capabel da sa procurar ils meds necessaris per garantir sia existenza. La sistida fiss damai mo lubida, sche las basas dal dretg per conceder prestaziuns da sustegn na fissan betg avant maun, quai che na sa lascha betg manifestar en il cas preschent sin fundament da las actas a disposiziun. La sistida cumpletta da l’agid social ed uschia la privaziun dals meds ils pli elementars n’è perquai gia per quest motiv betg lubida. Dal punct da vista constituziunal fiss il proceder da l’adversaria da recurs mo lura admissibel, sch’il recurrent avess la pussaivladad da sa procurar sez ils meds necessaris per surviver, ma tralaschass quai per atgna iniziativa e per atgna culpa (cf. la sentenzia da la dretgira administrativa dals 19 da matg 2009 U 09 14 consid. 4. c). 3. a) Las consideraziuns precedentas han mussà che la cundiziun fatga en la cif. 6 da la disposiziun ha grevas mancanzas da cuntegn, perquai ch’ella n’è betg cumpatibla cun l’art. 12 CF e perquai che la congruenza temporara manca. Sco gia menziunà sut cif. 1 lit. b da las consideraziuns, vegn premess per declerar ina disposiziun sco nunvalaivla u parzialmain nunvalaivla ina greva mancanza da cuntegn; ultra da quai sto la mancanza esser evidenta u almain levamain visibla e la nunvalaivladad na po betg periclitar seriusamain la segirezza giuridica. La mancanza en connex cun la congruenza temporara è visibla levamain; igl è evident che la cundiziun concerna in spazi da temp che na correspunda betg al spazi da temp determinà en la disposiziun en questiun. Era la cuntravenziun a l’art. 12 CF è evidenta, cunquai che la sancziun smanatschada en la cundiziun intervegn evidentamain en il minimum d’existenza dal recurrent, protegì dal dretg fundamental. La garanzia da la segirezza giuridica vegn cuntanschida tras il princip da legalitad da las autoritads administrativas, uschia che la previsibladad da l’act administrativ è garantida (cf. Häfelin/Müller/Uhlmann, en il lieu inditgà, cf. marg. 372). Uschia serva la segirezza giuridica a proteger las persunas privatas che han gì la confidenza en ina tscherta situaziun giuridica. Ultra da la previsibladad cumpiglia la segirezza giuridica er ils elements da la calculabladad e da la constanza dal dretg (Häfelin/Müller/Uhlmann, en il lieu inditgà, cf. marg. 628). En il cas preschent è l’adversaria da recurs sco autoritad administrativa obligada a la lescha ed avess stuì resguardar ils princips statuids en l’art. 12 CF, en la legislaziun chantunala ed en las directivas da la COSAS concernent las disposiziuns
9/17 Öffentliche Sozialhilfe PVG 2012 156 accessoricas d’ina disposiziun. La nunvalaivladad parziala da la disposiziun en questiun na periclitescha in casu betg la segirezza giuridica e la previsibladad, la calculabladad e la constanza dal dretg restan garantidas per la persuna privata. Resumond èsi da constatar che la cundiziun statuida en la cif. 6 da la disposiziun dals 6 da fanadur 2011 cuntegna ina greva mancanza ed è perquai nulla, qvd. absolutamain inefficazia e n’ha gì davent da l’entschatta ennà (ex tunc) nagins effects giuridics. La vischnanca ha damai tegnì enavos nungiustifitgadamain il tschains da locaziun dal recurrent. Consequentamain ha ella da pajar al recurrent il tschains da locaziun per ils mais da fanadur fin november 2011; ella ha la pussaivladad d’applitgar las mesiras da segirezza menziunadas sura en la consideraziun 2. b). U 11 99 sentenzia dals 20 da mars 2012