VERWALTUNGSGERICHT DES KANTONS GRAUBÜNDEN DRETGIRA ADMINISTRATIVA DAL CHANTUN GRISCHUN TRIBUNALE AMMINISTRATIVO DEL CANTONE DEI GRIGIONI R 18 9 5. chombra Derschadra singula Moser e Parolini sco actuara SENTENZIA dals 22 da mars 2018 en la chaussa en lita da dretg administrativ A._____, recurrent cunter Vischnanca da X._____, adversaria da recurs concernent la protesta en fatgs da construcziun
- 2 - 1. Cun la dumonda da construcziun nr. 56/17, publitgada ils 8 da december 2017, ha la B._____ AG, represchentada da la C._____ GmbH, dumandà la vischnanca da X._____ per la permissiun da construir ina nova chasa cun manaschi da restauraziun sin la parcella nr. 3682, a X._____. 2. En ina brev nundatada scritta a maun ha dumandà A._____ la vischnanca da X._____, pertge ch'i saja permess da construir sin la parcella nr. 3682, schebain che quella na sa chattia betg en la zona da construcziun. 3. La vischnanca da X._____ ha respundì cun il scriver dals 24 da schaner 2018 (renviond a la protesta dals 19 da december 2017). Ella ha menziunà che la protesta da na cuntegnia nagins puncts da protesta concrets e naginas motivaziuns, uschia ch'ella na possia betg vegnir tractada. Ella ha perquai disponì che la protesta saja nunvalaivla e vegnia refusada. 4. Cun il scriver dals 22 da favrer 2018 ha A._____ (suandantamain: recurrent) recurrì cunter la disposiziun da la vischnanca da X._____ (suandantamain: adversaria da recurs) a la Dretgira administrativa dal chantun Grischun. En quel fa el sulettamain la dumonda, nua ch'ils patruns da construcziun construeschian ils parcadis prescrits en l'art. 68 da la lescha da construcziun. 5. Il derschader d'instrucziun da la Dretgira administrativa dal chantun Grischun ha communitgà al recurrent cun il scriver dals 27 da favrer 2018 che ses recurs na correspundia betg a las pretensiuns formalas prescrittas. Il recurs stoppia cuntegnair la pretensiun da dretg, ils fatgs ed ina motivaziun. Plinavant stoppia el inoltrar la disposiziun contestada ed ils meds da cumprova. Il scriver dals 22 da favrer 2018 na possia perquai betg vegnir acceptà sco recurs. Il recurrent ha però survegnì la pussaivladad da surlavurar il recurs entaifer 10 dis. Il medem mument han
- 3 ins fatg attent il recurrent che la dretgira na vegnia betg ad entrar en quest recurs, en cas che quest termin scadia senza ch'el haja fatg diever dad el. 6. Il recurrent n'ha inoltrà nagin recurs surlavurà entaifer il termin fixà. La derschadra singula tira en consideraziun: 1. a) La Dretgira administrativa giuditgescha recurs cunter decisiuns da vischnancas, uschenavant che quellas decisiuns na pon betg vegnir contestadas tar in'autra instanza u sch'ellas n'èn betg definitivas tenor il dretg chantunal u federal (art. 49 al. 1 lit. a da la lescha davart la giurisdicziun administrativa [LGA; DG 370.100]). Cun la disposiziun communala dals 22 da favrer 2018 pertutgant la protesta en fatgs da construcziun è da princip avant maun en quest cas ina decisiun contestabla en il senn da l'art. 49 al. 1 lit. a LGA. b) Tenor l'art. 18 al. 1 da la lescha davart l'organisaziun giudiziala (LOG; DG 173.000) sco era tenor l'art. 43 al. 3 lit. b LGA decida la Dretgira administrativa dal chantun Grischun en cumpetenza da derschader singul, sch'in med legal è evidentamain inadmissibel u evidentamain motivà u nunmotivà. Per pudair vegnir taxà sco evidentamain inadmissibel ston mancar ad in med legal las premissas da dretg da procedura per recurrer, q.v.d. per insumma pudair entrar en il cuntegn d'in recurs ston tut las premissas da dretg da procedura esser ademplidas correctamain. En il cas preschent n'ademplescha, sco quai ch'i sto vegnir mussà suandantamain, il recurs dal recurrent inoltrà ils 22 da favrer 2018 betg las premissas formalas per vegnir acceptà sco recurs ed è perquai evidentamain inadmissibel. Cunquai ch'i sa tracta d'ina dumonda giuridica (formala) en il senn da l'art. 18 al. 1 LOG e da l'art. 43 al. 3 lit. b LGA
- 4 citads, da la quala la negaziun ha senz'auter per consequenza ina decisiun da betg entrar en materia da vart da la dretgira, tutga ella tar las cumpetenzas da la derschadra singula. En il cas preschent n'è damai necessaria ni ina cumposiziun da trais (art. 43 al. 1 LGA; cas ordinari) ni da tschintg derschaders (art. 43 al. 2 LGA). 2. a) Tenor l'art. 38 LGA ston scrittiras giuridicas vegnir redigidas en ina lingua uffiziala e cuntegnair la pretensiun da dretg, ils fatgs ed ina motivaziun (al. 1). Ellas ston vegnir suttascrittas ed inoltradas en dus exemplars cun agiuntar ils meds da cumprova disponibels e la decisiun contestada; ulteriurs meds da cumprova ston vegnir designads exactamain (al. 2). Sch'ina inoltraziun na satisfa betg a las pretensiuns legalas u sch'ella è redigida en ina furma incunvegnenta, sch'ella n'è betg legibla u sch'ella è senza basegn memia voluminusa, vegn fixà in termin adequat per rectifitgar la mancanza, e quai cun smanatschar ch'i na vegnia uschiglio betg entrà en l'inoltraziun (al. 3). b) En il cas preschent cuntegna la protesta inoltrada ils 22 da favrer 2018 sper in renviament a la disposiziun da la vischnanca ed a la protesta dals 19 da december 2017 sulettamain la dumonda, nua che sa chattian ils parcadis prescrits en l'art. 68 da la lescha da construcziun. Ina tala scrittira giuridica na satisfa en nagin cas a las prescripziuns da l'art. 38 LGA, pertge ch'ella na cuntegna ni la pretensiun da dretg, ni ils fatgs ni ina motivaziun. Sulettamain a maun da la dumonda numnada sura areguard ils parcadis prescrits n'èsi betg pussaivel per la dretgira da deducir ils fatgs relevants e d'eruir las pretensiuns da dretg inclusiv lur motivaziun giuridica. Il recurrent ha perquai survegnì temp da surlavurar sia scrittira giuridica e da rectifitgar la mancanza. Quai n'ha el betg fatg e consequentamain n'entra la dretgira betg en il recurs. Sin questa consequenza giuridica è el dal reminent vegnì rendì attent explicitamain en il rom da la fixaziun dal termin per rectifitgar la mancanza. Sch'el na
- 5 suonda betg questa invitaziun, è el sez responsabel che sia dumonda na po per mancanza da premissas formalas betg vegnir tractada. 3. Sin fundament da quest resultat da la procedura èn ils custs da dretgira, sa basond sin l'art. 73 al. 1 LGA, d'adossar al recurrent. En quel cas èsi però giustifitgà da fixar la taxa dal stadi mo sin fr. 200.–. La derschadra singula decida damai: 1. En il recurs na vegn betg entrà. 2. Ils custs da dretgira, consistents - d'ina taxa dal stadi da fr. 200.-- - e da las expensas da la chanzlia da fr. 140.-total fr. 340.-van a quint da A._____ ed èn da pajar entaifer 30 dis dapi la consegna da questa sentenzia a l'administraziun da finanzas dal chantun Grischun, Cuira. 3. [Indicaziun dals meds legals] 4. [Communicaziuns]